TAYTOTHTA - Παρασκευή, 1 Μαΐου 2026 |  

Μ.Η.Τ. 232309



26820 89250
topfonip@otenet.gr

Καθημερινή Ανεξάρτητη
Εφημερίδα της Πρέβεζας

19-01-2022 10:53:43

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ / Γράφει ο Μιχάλης Λουκάς
  1. Στις 25/12/21, ανήμερα Χριστούγεννα, έγινε η εκτόξευση στο διάστημα του μεγαλύτερου και πλέον εξελιγμένου διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (το όνομα του επικεφαλής της NASA την δεκαετία του ’60) από το ευρωπαїκό διαστημοδρόμιο της Γαλλικής Γουїνέας, που διαδέχθηκε το τηλεσκόπιο Hubble (εκτοξεύθηκε το 1990). Το μεγάλο γεγονός οφείλεται σε συνεργασία της NASA, της ESA (Ευρωπαїκός Οργανισμός Διαστήματος) και της Καναδικής Διαστημικής Εταιρείας. Για την εκτόξευση χρησιμοποιήθηκε ο ευρωπαїκός πύραυλος Ariane 5. To κόστος του τηλεσκοπίου ανήλθε στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια, έχει μάζα 6 τόνους και 6,5 φορές μεγαλύτερη συλλεκτική επιφάνεια, ενώ καλύπτει 15 φορές μεγαλύτερη περιοχή του ουρανού συγκριτικά με το Hubble. Το κυρίως κάτοπτρο του τηλεσκοπίου αποτελείται από 18 εξαγωνικά τμήματα κατασκευασμένα από επιχρυσωμένο βηρύλλιο, τα οποία όταν ξεδιπλωθούν σχηματίζουν ένα κάτοπτρο 6,5 μέτρων. (Το κάτοπτρο του Hubble ήταν 2,4 μέτρα). Η ευθυγράμμιση των κατόπτρων αποτελεί μηχανικό θαύμα, αφού γίνεται με ακρίβεια 1/10.000 της διαμέτρου μιας ανθρώπινης τρίχας. Για την κατασκευή του τηλεσκοπίου εργάστηκαν χιλιάδες επιστήμονες από 14 χώρες, για περισσότερες από 40 εκατομμύρια εργατοώρες. Κατά τη διάρκεια της προωθητικής πτήσεως ο πύραυλος κατανάλωσε 150 τόνους υγρού οξυγόνου και 25 τόνους υγρού υδρογόνου.

      Η λήψη δεδομένων γίνεται  στο υπέρυθρο (ακτινοβολία μεγάλου μήκους κύματος ή χαμηλής συχνότητας), από 0.6 – 28,3 μm, γεγονός που  επιτρέπει στο τηλεσκόπιο να παρατηρεί μέσα από νέφη, σκόνη και αέρια, ενώ το Hubble λειτουργεί κυρίως στο οπτικό και υπεριώδες τμήμα του φάσματος.  Eπειδή όμως η υπέρυθρη ακτινοβολία σχετίζεται με τη θερμότητα, όσο χαμηλότερη είναι η θερμοκρασία τόσο περισσότερο αποφεύγονται οι παρεμβολές που μειώνουν την ευκρίνεια της εικόνας. Γι’ αυτό το μεγαλύτερο εξάρτημα του τηλεσκοπίου είναι η ηλιακή ασπίδα 5 στρωμάτων (που δεν έχει το Hubble) μεγέθους 20 Χ 14 μέτρα,  που μειώνουν την ηλιακή ακτινοβολία  που φτάνει στο τηλεσκόπιο στην πλευρά την στραμμένη προς τον ήλιο, κατά ένα εκατομμύριο φορές. Το υλικό των στρωμάτων της ασπίδας ονομάζεται kaptor. Tελικά η πλευρά του τηλεσκοπίου που δεν είναι στραμμένη προς τον Ήλιο θα έχει θερμοκρασία – 233 ᴼC, ενώ στην άλλη πλευρά θα είναι μόλις + 85 ᴼC.  Αυτή η βελτιωμένη υπέρυθρη ανάλυση και ευαισθησία θα δώσει τεράστια ώθηση στους τομείς της αστρονομίας, αστροφυσικής και κοσμολογίας, αφού θα επιτρέψει την παρατήρηση και καταγραφή του φωτός των πρώτων αστέρων και γαλαξιών μετά το Big Bang (13,5 δισεκ. χρόνια πριν) και επομένως τον έλεγχο της κοσμολογικής και βαρυτικής θεωρίας. Θα μπορεί να παρατηρεί τις μεγάλες «μαύρες τρύπες» , δίνοντας στοιχεία για τον σχηματισμό και εξέλιξή τους, ενώ αναλύοντας τη διερχόμενη ακτινοβολία από την ατμόσφαιρα των εξωπλανητών  θα μπορεί να ανιχνεύσει δυνητικά ίχνη ζωής. Ας σημειωθεί ότι το τηλεσκόπιο μπορεί να ανιχνεύσει τεχνητό φως από τα πλησιέστερα άστρα του γαλαξία μας. Θα αποκαλυφθούν στοιχεία από περιοχές του Σύμπαντος «αδιαφανείς» στα οπτικά τηλεσκόπια. Συνοπτικά, με την επαναστατική επιστημονική τεχνολογία του τηλεσκοπίου θα μελετηθεί η κοσμική ιστορία από το ηλιακό μας σύστημα μέχρι τους πιο μακρινούς γαλαξίες. 

       Παρακολούθησα από το διαδίκτυο την εκτόξευση του πυραύλου και την προωθητική του πτήση διαρκείας 27 λεπτών μέχρι τον αποχωρισμό του τηλεσκοπίου. Σε ύψος 71 χιλ. και έχοντας ταχύτητα 2,05 χιλ./δευτερ. αποσπάσθηκαν οι δύο του πλευρικοί πύραυλοι, σε ύψος 125 χιλ. και ταχύτητα 2,33 χιλ./δευτερ. αποσπάσθηκαν τα μεταλλικά τοιχώματα του τηλεσκοπίου, σε ύψος 228 χιλ. και ταχύτητα 7,09 χιλ./δευτερ. αποσπάσθηκε ο κεντρικός πύραυλος και σε ύψος 1.390 χιλ. και ταχύτητα 9,50 χιλ./δευτερ. αποσπάσθηκε το τελευταίο πυραυλικό σύστημα που συνδέονταν με το τηλεσκόπιο.

       Το τηλεσκόπιο θα συνεχίσει μόνο του και σε ένα μήνα θα απέχει περίπου 1,5 εκατ. χιλιόμετρα από τη Γη, όπου και ο τελικός του προορισμός στο σημείο Lagrange-2 ή L2. (Το Hubble απέχει 547 χιλιόμετρα από τη Γη). Θα απαιτηθούν άλλοι 6 μήνες ώστε να ξεδιπλωθούν τα χιλιάδες εξαρτήματα του τηλεσκοπίου από 178 μηχανισμούς απελευθέρωσης, με εντολές που λαμβάνουν από τη Γη. Η σφιχτή αναδίπλωση των εξαρτημάτων ήταν απαραίτητη για να χωρέσουν στον πύραυλο εκτόξευσης. ‘Ηδη αναπτύχθηκε ο κύριος καθρέπτης που θα συλλέγει φως από τα απομακρυσμένα βάθη του Σύμπαντος. Οι πρώτες παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου αναμένονται τα μέσα καλοκαιριού του 2022. Η μέγιστη δυνατή διάρκεια ζωής του τηλεσκοπείου είναι 10 έτη.                                                                       ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όταν έχουμε τρία σώματα με κυκλικές τροχιές και η μάζα του ενός (τηλεσκόπιο) είναι πολύ μικρότερη από τα άλλα (Ήλιος και Γη), που περιστρέφονται γύρω από ένα κοινό κέντρο μάζας, τότε γύρω από τα σώματα αυτά υπάρχουν πέντε σημεία στα οποία το σώμα με τη μικρότερη μάζα παραμένει σε σταθερή θέση, επειδή οι δυνάμεις βαρύτητας Γης και Ηλίου που δρουν στο σώμα αυτό (τηλεσκόπιο) αντισταθμίζονται από φυγόκεντρες δυνάμεις. Τα σημεία αυτά ονομάζονται Lagrange, L1,  L2,  L3,  L4 και L5. Το τηλεσκόπιο κατευθύνεται στο σημείο L2, που θεωρείται το πιο σταθερό.

    Τα δύο επόμενα επιτεύγματα  αφορούν στην Ιατρική επιστήμη, έπειτα από την πρόοδο της Γενετικής. Τα πράγματα βέβαια στη Βιολογία είναι διαφορετικά από την τεράστια πρόοδο της διαστημικής τεχνολογίας, όπου κυριαρχούν οι αναλλοίωτοι νόμοι των Φυσικών Επιστημών.  Π.χ. το 98% περίπου των γενετικών ασθενειών οφείλονται σε πολλαπλούς γενετικούς παράγοντες, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα προїόντα των οποίων αλληλεπιδρούν σε διαφορετικά επίπεδα, με συνέπεια τη διαφορετική κλινική απόκριση των ατόμων σε συγκεκριμένα φάρμακα, αφού σπάνια μια ασθένεια είναι ακριβώς ή ίδια σε δύο ασθενείς. Καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες ώστε τα επόμενα χρόνια να προσφέρεται η χορήγηση ενός φαρμάκου ή ενός συνδυασμού φαρμάκων εξειδικευμένων στη γενετική ιδιαιτερότητα του ασθενούς (DNA), αλλά και στο μοριακό προφίλ της νόσου  (RNA  και πρωτεΐνες), γεγονός που θα εξασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής. To πρώτο μεγάλο επίτευγμα ήταν η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, του κώδικα της ζωής, που χαρακτηρίσθηκε ως «η γλώσσα του Θεού», που εισήλθε στα άδυτα των αδύτων του μυστηρίου της ζωής.

  1. Στις 7/1/22 χειρουργοί του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Maryland μεταμόσχευσαν με επιτυχία στον Dave Bennett ηλικίας 57 ετών μια γενετικά τροποποιημένη καρδιά χοίρου.(Ας σημειωθεί ότι τα όργανα του ανθρώπου και του χοίρου έχουν μεγάλη ομοιότητα, γι’ αυτό και είναι επιτυχείς οι μεταμοσχεύσεις καρδιακών βαλβίδων από τον χοίρο στον άνθρωπο). Ήταν η πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς από ζώο σε άνθρωπο και εφόσον αποδειχθεί επιτυχής, για σχετικά μακρό χρονικό διάστημα, τέτοιες επεμβάσεις θα σώσουν χιλιάδες ζωές. Στις 11/1/22 οι γιατροί ανακοίνωσαν ότι η ανάρρωση προχωρεί κανονικά, ο ασθενής δεν συνδέεται με μηχανικό αναπνευστήρα, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται στο κύκλωμα ECMO (ExtraCorporeal Membrane Oxygenation) που βοηθά την καρδιά στην άντληση του αίματος. Οι επόμενες εβδομάδες είπαν θα είναι καθοριστικές για τον ασθενή και για το αποτέλεσμα της μεταμόσχευσης. Η επέμβαση διήρκησε 9 ώρες. Ο δότης ήταν ένας χοίρος ενός έτους και βάρους 109 κιλών, το DNA του οποίου τροποποιήθηκε γενετικά σε 10 διαφορετικές θέσεις πριν από τη γέννησή του. Συγκεκριμένα αδρανοποιήθηκαν ορισμένα γονίδιά του και προστέθηκαν ανθρώπινα γονίδια, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα απόρριψης του μοσχεύματος από το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς. Ταυτόχρονα παρακολουθούσαν την ανάπτυξη του χοίρου ώστε το μέγεθος της καρδιάς του να είναι συμβατό με εκείνο του ανθρώπου.

       Ας σημειωθεί ότι ο ασθενής είχε κριθεί ακατάλληλος για μεταμόσχευση ανθρώπινης καρδιάς, γι’ αυτό και ο θάνατός του ήταν θέμα μερικών ημερών και σπανίως εβδομάδων. Τέτοιοι ασθενείς, όπως ο Bennett δεν καταχωρούνται στις λίστες αναμονής ανθρώπινων  μοσχευμάτων, ενώ 100.000 είναι στην αναμονή μεταμόσχευσης ανθρώπινων οργάνων στις ΗΠΑ, από τους οποίους χιλιάδες πεθαίνουν,  δεδομένης της μεγάλης έλλειψης δωρητών οργάνων. Αρκετά χρόνια τώρα μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου του Maryland ασχολείται με την «ξενομεταμόσχευση» (xenotransplantation), δηλαδή με τη μεταμόσχευση οργάνων από τα ζώα στον άνθρωπο. Μπαμπουίνοι (πίθηκοι του Παλαιού Κόσμου) στους οποίους μεταμοσχεύθηκαν καρδιές χοίρων έζησαν έκτοτε 9 μήνες. Ο Bennett, που ενέκρινε τη μεταμόσχευση, δήλωσε χαρούμενος που θα ξαναγυρίσει στο σπίτι του να δει την οικογένεια και τον σκύλο του. Ο επικεφαλής της επέμβασης Dr Bartley Griffith δήλωσε στους  New York Times ότι είναι συγκινημένοι, αλλά δεν γνωρίζουν τι θα συμβεί αύριο, αφού τέτοια μεταμόσχευση έγινε για πρώτη φορά.  

  1. Το επόμενο μεγάλο επίτευγμα της επιστήμης, που έδωσε μεγάλη ώθηση στον τομέα της προληπτικής ιατρικής, είναι το εμβόλιο εναντίον της Covid-19 που δημιουργήθηκε με την τεχνολογία του mRNA. Έχω με λεπτομέρεια αναφέρει σε παλαιότερο άρθρο μου στην Τ.Φ. τον τρόπο δημιουργία των εμβολίων mRNA, γι’ αυτό δεν πρόκειται να επανέλθω. Δυστυχώς πολλοί τσαρλατάνοι εκμεταλλευόμενοι την άγνοια, την αφέλεια ή την ηλιθιότητα πολλών Ελλήνων και μεταξύ αυτών γιατροί και μερικοί δικηγόροι, τους πείθουν να μην εμβολιαστούν, παραποιώντας ή αρνούμενοι την επιστημονική αλήθεια. Στους τσαρλατάνους δεν περιλαμβάνω πολλούς αρνητές πνευματικούς, οι οποίοι προσκολλημένοι στις μεσαιωνικές αντιλήψεις τους βρίσκουν τις προόδους της επιστήμης και της τεχνολογίας επικίνδυνες και αναξιόπιστες.

       Το 1995 το ΓΠΑ, τιμώντας το σημαντικό και πολυσχιδές έργο του Αρχιεπισκόπου Τιράνων και Πάσης Αλβανίας κ. Αναστασίου, τον αναγόρευσε διδάκτορα του Ιδρύματος. Στην καταπληκτική του ομιλία ο Αρχιεπίσκοπος είπε μεταξύ άλλων: « . . . Ως “κατ’εικόνα” Θεού ο άνθρωπος έχει το εξαιρετικό προνόμιο να γίνεται συνδημιουργός. Όχι βέβαια ότι δημιουργεί εκ του μηδενός, αλλά αξιοποιώντας τους νόμους και τα μυστικά της δημιουργίας που ανακαλύπτει . . . Αποτελεί χρέος του Ανθρώπου να αναπτύξει τις δυνατότητές του. Δια του “καθ ομοίωσιν Θεού” να αποβεί εν τέλει “θείος συνεργός” και δη συνδημιουργός της τελειώσεως αυτού του ιδίου, μέσω δε ταύτης και ολοκλήρου της δημιουργίας . . .».

       Θα κλείσω το άρθρο μου με τα λόγια ενός μεγάλου νομπελίστα γενετιστή του Francis Collins, που ανακάλυψε τη γενετική βάση της ασθένειας «Κυστική Ίνωση» και ήταν επικεφαλής του κολοσσιαίου προγράμματος της αποκωδικοποίησης του ανθρώπινου γονιδιώματος. Έγραψε ο Collins: «Θα γυρίσουμε τις πλάτες μας στην επιστήμη γιατί θεωρείται ως απειλή για τον Θεό, εγκαταλείποντας όλη την προοπτική της προόδου στην κατανόησή μας για τη φύση και στην εφαρμογή της για την ανακούφιση του πόνου και την καλυτέρευση της ανθρωπότητας; Από το άλλο μέρος, θα γυρίσουμε τις πλάτες στην πίστη, συμπεραίνοντας ότι η επιστήμη έχει κάνει πια περιττή την πνευματική ζωή; Και οι δύο αυτές επιλογές είναι βαθιά επικίνδυνες. Και οι δύο αρνούνται την αλήθεια. Και οι δύο θα μειώσουν την ευγένεια του ανθρώπινου είδους. Και οι δύο θα είναι καταστροφικές για το μέλλον μας. Ο Θεός της Βίβλου είναι επίσης ο Θεός του γονιδιώματος. Μπορεί να λατρεύεται στην Εκκλησία ή στο Εργαστήριο. Η δημιουργία Του είναι μεγαλοπρεπής, επιβλητική, περίπλοκη και όμορφη και δεν μπορεί να μπει σε πόλεμο με τον εαυτό της. Μόνο εμείς οι ατελείς άνθρωποι μπορούμε να ανοίγουμε τέτοιες διαμάχες. Και μόνο εμείς μπορούμε να τις πάψουμε». 







ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ-ΕΠΙΣΤΗΜΗ περισσότερα



ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ