Θα το επαναλάβω μια ακόμη φορά. Ο ιός ονομάζεται Sars-Cov-2 και όχι  Covid-19,  όπως αναφέρουν οι δημοσιογράφοι όλων των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών. Covid-19 ονομάζεται η νόσος  που προκαλεί. Προσπάθησα λοιπόν να βρώ νέα στοιχεία σχετικά με την Covid-19, έχοντας πρόσβαση στην βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ. Απογοητεύθηκα. Δεν υπάρχουν δημοσιευμένα νέα στοιχεία, επειδή οι έρευνες βρίσκονται εν εξελίξει. Ανέτρεξα λοιπόν σε σχετικά άρθρα δημοσιευμένα σε μεγάλες εφημερίδες των ΗΠΑ.

1. Η μεταδοτικότητα του ιού είναι πιο υψηλή από τον ιό της γρίπης. Οι επιδημιολόγοι χρησιμοποιούν ένα μέτρο που ονομάζεται «βασικός αναπαραγωγικός αριθμός», γνωστός και ως «R μηδέν» ή R0.  Ο R0  για την Covid-19 είναι 2,5 που σημαίνει ότι ένα προσβεβλημένο άτομο μεταδίδει την ασθένεια σε 2-2,5 άτομα, ενώ ο R0 για την γρίπη είναι 1,3.
2. Και για τις δύο ασθένειες, η σοβαρότητα των συμπτωμάτων ποικίλλει μεταξύ μετρίων και σοβαρών. Όμως στην Covid-19 τα συμπτώματα είναι πολύ πιο σοβαρά, απαιτούν υψηλότερη φροντίδα και το ποσοστό θνησιμότητάς της κυμαίνεται γύρω στο 2%, ενώ στην γρίπη είναι μόλις 0,1%. Γενικά, σε αντίθεση με την γρίπη, με την Covid-19  δεν παρατηρούνται σοβαρά συμπτώματα στις έγκυες και στα παιδιά. Μεγαλύτερη πιθανότητα προσβολής και ανάπτυξης επιπλοκών έχουν οι μεγαλύτερης ηλικίας πληθυσμιακές ομάδες, άτομα με χρόνιες ασθένειες και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο κορωνοϊός δεν προσβάλλει και τις μικρότερης ηλικίας πληθυσμιακές ομάδες. Τόσο η γρίπη όσο και η Covid-19 μεταδίδονται με τον ίδιο τρόπο μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού συστήματος. Υπάρχουν αλληλοκαλυπτόμενα συμπτώματα, όπως πυρετός, κούραση, βήχας,  ξηρολαιμία. Μερικά τυπικά συμπτώματα της γρίπης σπάνια παρατηρούνται στην Covid-19, όπως ο  μυικός πόνος, ο πονόλαιμος και ο πονοκέφαλος. Επίσης η περίοδος επώασης του ιού της γρίπης είναι μικρότερη (1-4 ημέρες, ενώ στην Covid-19 είναι 1-14 ημέρες)  και τα συμπτώματα εμφανίζονται πολύ γρήγορα (απότομα στην γρίπη και βαθμιαία στην Covid-19).
3. Διάβασα ότι:                                                                                                           α)  Οι Αμερικανοί χρησιμοποιούν ήδη διαγνωστικό της ασθένειας που δίνει αποτελέσματα εντός δύο ωρών, ενώ το Παν/μιο της Οξφόρδης ανακοίνωσε την δημιουργία διαγνωστικού που δίνει αξιόπιστα αποτελέσματα εντός 30 λεπτών.                                                                                 β)  Οι ερευνητές του Παν/μίου McMaster του Καναδά, ανακοίνωσαν απομόνωση του ιού Sars-Cov-2. Αυτό θα βοηθήσει τους ερευνητές όλου του κόσμου να γνωρίσουν καλύτερα την βιολογία, συμπεριφορά και εξέλιξη του ιού.                                                                                                    γ)  Σύμφωνα με την Gilead Sciences  (μια αμερικανική βιοτεχνολογική εταιρεία), έχουν αρχίσει κλινικές δοκιμές του φαρμάκου remdesivir, τα αποτελέσματα των οποίων αναμένονται εντός του Απριλίου. Το φάρμακο αυτό είχε αναπτυχθεί εναντίον του ebola και θεωρείται ελπιδοφόρο για την αντιμετώπιση σοβαρών περιπτώσεων του αναπνευστικού συστήματος με την Covid-19. Σαν θεραπευτικό θεωρείται ότι καθιστά πιο ήπια τα συμπτώματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προφύλαξη των εργαζομένων στα νοσοκομεία. Προς το παρόν τρεις κλινικές δοκιμές του φαρμάκου εφαρμόζονται στην Κίνα. Σύμφωνα με το Παν/μιο North Carolina, το                                             remdesivir (γνωστό και ως GS-5734) θεωρείται ότι παρεμποδίζει τον πολλαπλασιασμό του ιού.                                                                                          δ) Στις ΗΠΑ γίνονται δοκιμές σε ανθρώπους του εμβολίου mRNA-1273, που αναπτύχθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH) σε συνεργασία με την βιοτεχνολογική εταιρεία Moderna. Οι πρώτες δοκιμές περιλαμβάνουν 45 υγιείς ενήλικες εθελοντές ηλικίας 18-55. Αν όλα πάνε καλά, το εμβόλιο, λένε, θα είναι έτοιμο έπειτα από 12-18 μήνες. Οι δοκιμές περιλαμβάνουν διαφορετικές δόσεις ενδομυικών ενέσεων στο άνω μέρος του βραχίονα.                                      ε)  Οι Κινέζοι ανακοίνωσαν  ότι το φάρμακο favipiravir, που χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία εναντίον της γρίπης, έδωσε θετικά αποτελέσματα σε 340 ασθενείς έναντι του ιού Sars-Cov-2. Στην περιοχή Shenzhen οι θετικοί ασθενείς στον ιό μετατράπηκαν σε αρνητικούς με την χρήση του φαρμάκου εντός 4 ημερών. Αναφέρουν επίσης ότι οι ακτίνες – Χ φανέρωσαν μια βελτίωση της κατάστασης των πνευμόνων στο 91% των ασθενών που χορηγήθηκε το φάρμακο σε σύγκριση με το 62% εκείνων που βελτιώθηκαν χωρίς την χρήση του φαρμάκου. Το ίδιο φάρμακο χρησιμοποιείται σε κλινικές δοκιμές και στην Ιαπωνία.                                                                                                             στ) Το Institute for Biological Research του Ισραήλ ανακοίνωσε την δημιουργία εμβολίου εναντίον του ιού. Το εμβόλιο βασίζεται σε έναν νέο πρωτεΐνικό φορέα που σχηματίζει και εκκρίνει μια χιμαιρική πρωτεΐνη, η οποία παραδίδει το ιικό αντιγόνο στους βλεννογόνους ιστούς με αυτοενεργοποιούμενη  ενδοκυττάρωση, προκαλώντας την δημιουργία αντισωμάτων από τον οργανισμό μας. (Σημείωση: Η ενδοκυττάρωση είναι μια κυτταρική διαδικασία με την οποία ουσίες μεταφέρονται εντός του κυττάρου).                                                                   ζ) Αδημοσίευτες μελέτες έδειξαν ότι υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ  της εκδήλωσης σοβαρών αναπνευστικών προβλημάτων σε ενήλικες και του καπνίσματος. Προσωπικά το θεωρώ αυτό αναπόφευκτο. Προ αρκετών ετών ο καρδιολόγος Καθηγητής κ. Παύλος Τούτουζας μου έδειξε στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο μια ταινία συμπεριφοράς των πνευμόνων κατά την αναπνευστική λειτουργία καπνιστών και μη καπνιστών. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να διαπιστώσει ότι σε έναν προσβεβλημένο από τον ιό καπνιστή, ο ιός βρίσκει το πλέον πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξή του.                                                  η) Ερευνητές του Southern University Science and Technology στην περιοχή Shenzhen της Κίνας, ανέφεραν σε εργασία τους ότι άτομα με την ομάδα αίματος Α παρέμειναν  περισσότερο στο νοσοκομείο συγκριτικά με άτομα ομάδας Ο, ενώ δεν υπήρχε διαφορά για τις ομάδες Β και ΑΒ. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα άτομα με ομάδα Α, αναπτύσσουν μια πιο σοβαρή μορφή της ασθένειας. Αντίθετα, ερευνητές του Παν/μίου Reading  Αγγλίας θεωρούν ότι χωρίς να υπάρχει αιτιολογία της συσχέτισης ομάδων αίματος και σοβαρότητας της ασθένειας, τα ανακοινωθέντα δεν έχουν καμία επιστημονική αξία.
4. Στην διεθνή κοινότητα, ελλείψει ειδικών φαρμάκων και εμβολίου, προτείνονται μέτρα ανάλογα με εκείνα της χώρας μας. Συγκεκριμένα: α)  Πρέπει να αποφεύγονται οι συνωστισμοί και οι συγκεντρώσεις οποιουδήποτε μεγέθους.                                                                                          β)  Τα άτομα να απέχουν τουλάχιστον δύο μέτρα μεταξύ τους.                      γ) Καλή σωματική υγιεινή, συχνός αερισμός του σπιτιού.                                 δ) Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι, τουλάχιστον για 20 δευτερόλεπτα. Δεν έχει σημασία η θερμοκρασία του νερού κατά το πλύσιμο. Για το στέγνωμα χρησιμοποιούνται χαρτομάντιλα ή χαρτί κουζίνας. Δεύτερη επιλογή είναι το στέγνωμα με ξηρό αέρα. Τα διάφορα υγρά μαντίλια, π.χ. με αλκοόλη, δεν είναι πιο αποτελεσματικά από το σαπούνι. Ο ιός περιβάλλεται από έναν λιπώδη προστατευτικό υμένα που καταστρέφεται με το σαπούνι, ανεξάρτητα από τον τύπο σαπουνιού. Δεν εξυπηρετούν τα αντιβακτηριδικά, επειδή ο ιός δεν είναι ζωντανός οργανισμός όπως τα βακτήρια.                                                                                                                              ε) Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να φέρουμε τα χέρια στο πρόσωπό μας.                                                                                                                       στ) Να διατηρούμε κοντά νύχια, επειδή η μεγαλύτερη συγκέντρωση του ιού παρατηρείται κάτω από τα νύχια.                                                                   ζ)  Ο ιός δεν περνά μέσα από υγιές δέρμα.                                                            η) Ο ιός αποσυντίθεται έπειτα από 3 ώρες στο ύφασμα, 4 στον χαλκό, 24 στο χαρτόνι, 42 στα μέταλλα και 72 στα πλαστικά. Μην τινάζετε τα αντικείμενα και μην χρησιμοποιείτε φτερό καθαρισμού, γιατί ο ιός μπορεί και διατηρείται στον αέρα μέχρι και 3 ώρες.                                           θ) Μένουμε σπίτι.
5. Γιατί η Covid-19 είναι πιο συχνή στους άνδρες; Με τον πιο, κατά το δυνατόν, απλό τρόπο θα σας πω τα εξής: Σε όλα τα διπλοειδή είδη, όπως ο άνθρωπος, τα χρωματοσώματα απαντούν σε ζεύγη «ομολόγων». Επομένως, για κάθε γονίδιό μας υπάρχουν δύο μορφές (μία σε κάθε ομόλογο χρωματόσωμα) που ονομάζονται «αλληλόμορφοι». Οι μορφές αυτές μπορεί να είναι ακριβή αντίγραφα ή να διαφέρουν ακόμη και σε μία βάση από τις εκατοντάδες ενός γονιδίου. Στην γυναίκα υπάρχει ένα ζεύγος φυλετικών χρωματοσωμάτων, Χ-Χ. Αντίθετα,  στον άνδρα τα φυλετικά χρωματοσώματα δεν είναι ομόλογα, Χ-Υ. Στο Υ εδράζονται μερικά γονίδια που δεν απαντούν στο Χ, όπως το γονίδιο SRY που ενεργοποιεί την διαδικασία έναρξης διαφοροποίησης των γονάδων σε όρχεις. Έτσι το μεγάλος πλήθος των φυλετικών γονιδίων βρίσκονται στο χρωματόσωμα Χ. Ως εκ τούτου, για ένα γονίδιο με δύο αλληλομόρφους Α και α που εδράζεται στο χρωματόσωμα Χ, η γυναίκα μπορεί να είναι ΑΑ ή Αα ή αα και ο άνδρας Α ή α, ελλείψει δευτέρου χρωματοσώματος Χ. Ας υποθέσουμε τώρα ότι η μορφή Α είναι η κανονική (φυσιολογική) μορφή του γονιδίου και η α είναι μια ελαττωματική μορφή που προκαλεί μια ασθένεια στον οργανισμό. Πολλές φορές η έκφραση της μορφής α δεν είναι επιβλαβής παρουσία του Α. Λέμε, τότε, ότι ο Α είναι ο «κυρίαρχος» αλληλόμορφος. Τέτοια παραδείγματα κυρίαρχης κληρονομικότητας είναι η αχρωματοψία και η αιμοφιλία. Στους άνδρες η συχνότητα της αχρωματοψίας είναι 6%, δηλαδή ο αλληλόμορφος α έχει συχνότητα 6%. Στις γυναίκες για να εκδηλωθεί ο χαρακτήρας, πρέπει το άτομο να είναι αα, επειδή τα άτομα ΑΑ και Αα έχουν φυσιολογική όραση. Η συχνότητα των αα ατόμων είναι 6% Χ 6% = 3,6‰. Επομένως, σε κάθε 100 άντρες οι 6 έχουν αχρωματοψία, ενώ σε κάθε χίλιες γυναίκες μόνο οι 3,6 εμφανίζουν αχρωματοψία.                                                         Πιθανά λοιπόν κάτι ανάλογο να συμβαίνει με κάποιο άλλο φυλετικό γονίδιο που σχετίζεται με τον κορωνοϊό. Βέβαια και άλλες ασθένειες σχετίζονται με το φύλο, όπως ο καρκίνος του μαστού, που απαιτεί οιστρογόνα για την ανάπτυξή του. Γι’ αυτό σε γυναίκες με ελαττωματικά γονίδια, επειδή τα οιστρογόνα παράγονται στις ωοθήκες, η ωοθηκεκτομή πριν από την εμμηνόπαυση μειώνει κατά 90-95% τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, στις οποίες τα οιστρογόνα προέρχονται από την μετατροπή των ανδρογόνων του φλοιού των επινεφριδίων σε οιστρογόνα με την δράση του ενζύμου «αρωματάση» (κυρίως στον λιπώδη και μυϊκό ιστό), η προληπτική ωοθηκεκτομή δεν μειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης του καρκίνου και η παραγωγή οιστρογόνων παρεμποδίζεται με «αναστολείς της αρωματάσης». Πρέπει να τονίσω ότι προς το παρόν η σύνδεση του κορωνοϊού με το φύλο δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά.